รีวิว AI รัฐบาล: โมเดลดี คลังความรู้แน่น แต่โควตาหมดไวกว่าเงินเดือน! | 9mza

สารภาพตามตรง ตอนกดเข้าใช้งานระบบ AI ของรัฐบาลครั้งแรก ผมเตรียมใจไว้ระดับหนึ่งว่าน่าจะเจอความ ‘อีโต้’ ย้อนยุค หรือหน้าตา Interface สไตล์ป้าจี๊ดแถวสำนักงานเขต… แต่พอได้ลองใช้จริง เฮ้ย! มันไม่ได้แย่เลยว่ะ!

เบื้องหลังเทคฯ ที่ต้องชื่นชม: Context กริบ คลังความรู้เป๊ะ

การจับ Context ภาษาไทยและการเรียบเรียงคลังความรู้ (Knowledge Base) ทำได้กริบและเป๊ะเกินคาด ที่สำคัญคือใจป้ำดึงโมเดลตัวท็อปอย่าง Claude เข้ามาให้ใช้ด้วย

อันนี้ต้องขอปรบมือให้ทีม Tech และทีม Dev ผู้อยู่เบื้องหลังจริงๆ ที่ทำการบ้านและเซ็ตระบบมาได้น่าประทับใจ สามารถดูมุมมองด้านสถาปัตยกรรมเทคโนโลยีภาครัฐเพิ่มเติมได้ในบทความ ถอดรหัส TH-AI Passport ในมุมมอง Dev

แต่ความบันเทิงมันอยู่ตรงนี้ครับ…

Claude มันกิน Token มหาโหดมาก!

พิมพ์คุยยังไม่ทันจบเรื่องดี หน้าจอก็เด้งเตือนว่า “โควตาเต็มซะแล้ว!”

อารมณ์เหมือนรัฐบาลใจดีถอยรถสปอร์ตพรีเมียมมาให้ประชาชนขับ แต่ดันเติมน้ำมันให้วันละ 20 บาท… สตาร์ทรถขับออกจากบ้านยังไม่ทันถึงปากซอย เครื่องดับ!

สุดท้ายคนใช้งานจริงอย่างเรา ก็ต้องระเห็จกลับไปซบ ChatGPT หรือ Gemini เวอร์ชันฟรีตัวเดิมอยู่ดี

ตรงนี้แหละครับที่เริ่มเกิดคำถามใหญ่ขึ้นในหัว…

ถ้ามองในมุมสายเทคนิค การทำ RAG (Retrieval-Augmented Generation) เพื่อดึงฐานข้อมูลเอกสารภาครัฐมาประมวลผลตอบคำถาม มันมีประโยชน์และตอบโจทย์แน่ๆ แต่การเอา Wrapper ไปครอบ API ของโมเดลระดับโลก แล้วเอามาปล่อยให้ประชาชนใช้ด้วยโควตาอันน้อยนิดแบบนี้ “เป้าหมายที่แท้จริงคืออะไรกันแน่?“

1. เรื่อง Data Security?

ถ้ากลัวข้อมูลภาครัฐรั่วไหล การทำระบบปิดใช้กันเองในหน่วยงานก็เข้าใจได้ แต่ถ้าเปิดให้ประชาชนทั่วไปใช้แบบจำกัดจำเขี่ย มันตอบโจทย์ความปลอดภัยตรงไหน?

2. อยากยกระดับทักษะ AI คนไทย?

แต่ให้โควตามาแบบแคระแกร็น พอจะเริ่มซ้อม Prompt Engineering หรือลองวิเคราะห์ชุดข้อมูลจริงจัง โควตาก็ตัดฉับ แล้วประชาชนจะพัฒนาทักษะต่อยอดได้ยังไง?

3. หรือแค่ต้องการ KPI?

เพื่อให้มีสไลด์งามๆ ไปนำเสนอในประชุมงบประมาณปีหน้าว่า “ประเทศเรามี AI ภาครัฐให้ประชาชนใช้แล้วนะ!” แล้วก็แยกย้าย?

กราบเรียนถึงผู้บริหารระดับนโยบายตรงๆ ครับ…

ทีม Dev เขาอุตส่าห์ปูฐานระบบและเลือกโมเดลดีๆ มาให้อย่างงดงามแล้ว ถ้าตั้งใจจะส่งเสริมให้คนไทยใช้ AI ทำงานได้จริง ได้โปรดเจียดงบไปจัดสรร Token ให้เพียงพอต่อการใช้งานจริงด้วยครับ

อย่าปล่อยให้ Innovation ดีๆ แบบนี้ กลายเป็นแค่ของกิมมิกเอาไว้โชว์ในสไลด์เสนองบประจำปีเลย… มันเสียดายของ!

หมายเหตุ: บทความนี้เขียนขึ้นจากประสบการณ์ใช้งานจริงเพื่อเป็นวิทยาทานแก่สาธารณะ โดยไม่มีวัตถุประสงค์ในการหารายได้แอย่างใด มุ่งหวังให้เป็น Digital Footprint ที่ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันและสะท้อนมุมมองการพัฒนาเทคโนโลยีให้แก่ผู้ใช้งานในโลกยุคดิจิทัล โดย นายเอ็มซ่ามากส์ (AEMDEVWEB)